به گزارش افکارنیوز، دهستان جاسب یکی از دهستان­‌های بخش مرکزی شهرستان دلیجان استان مرکزی است. این دهستان در شمال شهر دلیجان و در نزدیکی سد ۱۵ خرداد واقع شده است و شامل ۷ پارچه آبادی است که نام جاسب را برخود دارد.

این منطقه متشکل از روستاهای نه چندان بزرگ (واران، هرازجان، کروگان، وشتکان، زر، وسقونقان و روستای بیژگان) است. این هفت آبادی در دره­ایی به طول ۵۰ کیلومتر در راستای رود ازنا قرار دارند و بزرگترین روستای منطقه کروگان و دومین روستای بزرگ بیژگان است.

منطقه جاسب منطقه­‌ای ییلاقی با کوه­‌های سربفلک کشیده است، باغ‌ها و مزارع پر درخت، چشمه­‌ها، مراتع سرسبز، درختان عظیم گردو، بادام و چنار با مناظر طبیعی و چشم‌اندازهای روح‌پرور نظر هر بیننده­‌ای را به خود جلب می­‌کند. برای رسیدن به این ییلاق ابتدا باید یک مسیر پر پیچ و خم کوهستانی و دره­ای را بپیماییم و پس از طی مسافتی به نخستین روستای منطقه یعنی بیجگان می­‌رسیم. این منطقه در فصل تابستان که گرما شدت می­‌یابد مکان بسیار مناسب و دلپذیری برای اسکان و استفاده از طبیعت آن است.

رودخانه‌ی فصلی ازنا از ارتفاعات دهستان جاسب سرچشمه می­‌گیرد و فقط در اسفند و فروردین و تا خردادماه آب دارد. عبور این رودخانه از مسیر روستاهای بیجگان و سقونقان، واران، روگان و هرازجان و نیز به علت کوهستانی بودن مناطق فوق آب و هوای با طراوتی را در فصل تابستان ایجاد می­‌کند.

از آثار باستانی جاسب می­‌توان به قبرستان قدیمی واران، تپه‌ی قلعه کوه امام علی، تپه‌ی قلعه سرخ، تپه‌ی قلعه وشتگان، تپه‌ی قلعه و سقونقان، مسجد جامع و امام حسن بیجگان، برج روستای هرازجان، تپه‌ی قلعه کوه امام ولی روستای کروگان، غار سیجان در ضلع شمالی روستای واران و سنگ نوشته­‌های قبرستان روستای بیجگان نام برد که همگی شماره ثبت میراث فرهنگی کشور را دارند.

اماکن زیارتی جاسب:

امامزاده اسحاق(ره)، ساختمان این امامزاده بیرون از روستای بیجگان جاسب قرار دارد و از آثار دوره‌ی صفوی است. در این زیارتگاه امامزادگان اسحاق و عیسی از نوادگان امام جعفرصادق(ع) و زنی به نام مریم که مادر عیسی خوانده می­‌شود، مدفونند که به بارگاه عیسی بن مریم شهرت یافته است.

امامزاده حمزه(ع)، این امامزاده پسر عون بن علی بن ابیطالب(ع) است و زیارتگاه در ابتدای روستای کروگان جاسب در دامان کوه واقع است.

پناهگاه حیات‌وحش جاسب:

پناهگاه حیات وحش جاسب با مساحتی بالغ بر ۱۷ هزارو ۷۷۰ هکتار در سال ۱۳۸۱طی مصوبه شماره ۲۴۵ مورخ ۲۱/۳/۱۳۸۱شورای عالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان پیوست.

ویژگی­‌های منطقه:

این منطقه محل تلاقی رویشگاه زاگرس با ارتفاعات مرکزی ایران است. از گونه­‌های مهم گیاهی می­‌توان از بادام کوهی، بنه، زرشک، زالزالک و فرفیون و از گونه­‌های مهم جانوری می‌توان از بز و پازن، قوچ و میش، آهو، پلنگ و گرگ، بلدرچین و سارگپه نام برد.

منطقه جاسب به علت شرایط کوهستانی، زیستگاه­‌های جنگلی، خشکی پسند، مناطق مرتفع و صخره‌ای و زیستگاه جنگلی دارد که در بخش بسیار محدودی از اراضی غربی و جنوب غربی این منطقه به صورت نوار باریکی به سمت شمال شرقی منطقه به شمار می­‌روند و گونه­‌های پسته و بادام کوهی از عناصر اصلی پوشش جنگلی منطقه است.

جنگل­‌های مذکور به علت محدودیت سطح گسترش آنها در منطقه و استان، ارزش حفاظتی دارد و نیازمند توجه بیشتری در این خصوص است و زیستگاه خشکی پسند، رویش­‌های مختلف درختچه‌ای کوتاه، گیاهان پشت‌ه­ای، علفی و پایا و یک ساله که محل زیست جانورانی نظیر قوچ و میش و گرگ، روباه، خرگوش، کبک و بسیاری جوندگان و خزندگان دارد. زیستگاه مناطق مرتفع و صخره‌ای در ارتفاعات کول آل و کوه تخت و کوه ولیجا دارای رویش‌های گرمسیری گونه‌های بالش وش و پشته‌ای که محل زیست بز و پازن و کبک و پلنگ بوده است.

کوه­‌های مهم منطقه:

جاسب منطقه­‌ای کوهستانی که سیمای آن از کوه­‌های خشک صخره­‌ای، دره­‌ها، تپه ماهورهای مرتفع کوه­‌های استپی تا دشتی متغیر است. بلندترین ارتفاع آن قله کوه ولیجا با ارتفاع ۳۱۵۱ متر و حداقل ارتفاع آن در تنگه‌ی رودخانه ازنا با ارتفاع ۱۸۰ متر منظره‌ای متفاوت را ارائه می‌کند. از مهم‌ترین کوه­‌های منطقه‌ی جاسب می­‌توان به کوه­‌های تخت سرحوض، کوهی با ارتفاع ۳۱۴۲ متر در دهستان جاسب و جهت کوه شمال جنوبی است و مختصات جغرافیایی آن به‌طول ۵۰ درجه و ۴۹دقیقه و عرض ۳۴درجه و۱۳دقیقه است.

ولجیا، کوهی با ارتفاع ۳۱۴۴ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال غربی جنوب شرقی است و مختصات جغرافیایی آن به‌طول ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و ۸ دقیقه است.

سلالت، با ارتفاع ۲۹۳۹ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال جنوبی است و مختصات جغرافیایی آن به طول ۵۰ درجه و ۵۲ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و۶ دقیقه است.

برزه، کوهی با ارتفاع ۲۷۹۵ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه جنوبی شمالی است ومختصات جغرافیا یی آن به‌طول ۵۰ درجه و۵۳ دقیقه وعرض ۳۴ درجه و ۱۰دقیقه است.

گرگو، این کوه با ارتفاع ۲۸۴۵ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال شرقی جنوب غربی است و مختصات جغرافیایی آن به‌طول ۵۰ درجه و ۵۲ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و ۱۱ دقیقه است.

برای رفتن از تهران به جاسب باید از جاده‌ی قدیم قم – اصفهان حرکت کرد، پس از پشت سر گذاشتن سلفچگان به سمت دلیجان ادامه مسیر داد و حدود ۵ کیلومتر مانده به دلیجان در حالی که سد پانزده خرداد را در سمت راست مشاهده می­‌شود، دوربرگردان را به سمت روستای جاسب برگشت.